مقدمهء مصحح شيوه‌هاى نگارش كتابهاى اخلاق دانشمندان اسلامى در تدوين كتابهاى اخلاق و سياست و تدبير منزل سه روش داشته‌اند : يكى روش مستدل منطقى است كه مباحث علوم مذكور در فوق بطور نظرى طرح ميشد و با آوردن يك رشته تعاريف و براهين مطلوب ثابت و آشكار ميگشت . مبناى اين روش گرچه برهان عقلى و دلايل منطقى است ولى هميشه با واقعيات اجتماع مطابق نمىآمد و آراء خردمندان نيز با اين روش عقلى اختلاف پيدا ميكرد . كتابهايى كه فارابى و ابن سينا و ابن رشد و مشكويهء رازى و خواجهء طوسى و قاضى عضد ايجى و جلال الدين دوانى و سلطان العلماء آملى و شمس الدين محمد بن خاتون عاملى در اين زمينه نوشته‌اند به همين روش و مبتنى بر آثار افلاطون و ارسطو و بروسن از فيلسوفان يونان بوده است . ديگر روش تجربهء اجتماعى و ملاحظهء خارجى است . درين شيوه مباحث اين علوم آميخته با كلمات طوال و قصار يا سخنان بلند و كوتاه بزرگان و فرمان - روايان و پيران و سالخوردگان و خردمندان آزمودهء گرم و سرد چشيده و جهان ديده است و رفتار و كردار آنها نقل ميگردد و موضوعات در جامهء حكايات و افسانه‌ها و قصص پوشيده مىشود . اندرزنامه‌ها و پندنامه‌هاى بزرگان و نصايح و وصايا و عهود و مكاتيب و توقيعات و خطابه‌هاى پادشاهان و فرمانروايان غالبا به همين اسلوب است و در نوشته‌هاى ابن مقفع و جاحظ و ابن قتيبه و آداب - الملوك سرخسى و السعادة و الاسعاد عامرى و جاويدان خرد مشكويهء رازى و محاضرات راغب سپاهانى و نثر الدرر ابو سعد منصور بن الحسين آبى كاتب